Siết kỷ cương dạy thêm, học thêm: Đưa hoạt động về đúng giá trị thực

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư là việc phân định rõ giữa dạy thêm, học thêm với các hoạt động giáo dục bổ trợ. Theo đó, các lĩnh vực như nghệ thuật, thể thao, ngoại ngữ, STEM, kỹ năng sống hay phát triển năng lực số… không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư. Sự tách bạch này không chỉ giúp tránh tình trạng “đánh đồng” mọi hình thức học ngoài giờ là dạy thêm, mà còn mở ra không gian phát triển cho các mô hình giáo dục toàn diện, phù hợp với xu thế đổi mới giáo dục hiện nay.

Thay vì áp dụng các biện pháp hành chính cứng nhắc, Thông tư 19/2026 lựa chọn cách tiếp cận linh hoạt nhưng chặt chẽ hơn, thông qua việc thiết lập các quy định cụ thể như giới hạn thời lượng dạy thêm, yêu cầu công khai minh bạch các nội dung liên quan, kiểm soát xung đột lợi ích và tăng cường giám sát. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nhu cầu học thêm vẫn còn lớn, đặc biệt tại các đô thị và khu vực có áp lực thi cử cao.

Một điểm tiến bộ khác của Thông tư là nhấn mạnh yêu cầu minh bạch hóa toàn bộ hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường. Từ chương trình giảng dạy, thời lượng học, đội ngũ giáo viên đến mức thu học phí đều phải được công khai rõ ràng. Minh bạch không chỉ giúp phụ huynh và học sinh có cơ sở lựa chọn phù hợp, mà còn tạo áp lực tích cực buộc các cơ sở giáo dục phải nâng cao chất lượng, giữ gìn uy tín. Đây cũng là cơ sở để xã hội tham gia giám sát, góp phần hạn chế tiêu cực.

Đáng chú ý, vai trò của hiệu trưởng được nâng lên rõ rệt trong quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm. Không chỉ dừng lại ở việc theo dõi, kiểm tra, hiệu trưởng còn có quyền đề xuất điều chỉnh thời lượng dạy thêm đối với một số đối tượng học sinh, đồng thời phải chịu trách nhiệm giải trình về các quyết định của mình. Quyền hạn đi kèm trách nhiệm là điểm tiến bộ, song cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị, sự công tâm và bản lĩnh của người đứng đầu nhà trường.

Một giờ học của cô và trò trường Tiểu học và THCS Song Giang

Ở góc độ giáo viên, Thông tư tiếp tục siết chặt các quy định liên quan đến đạo đức nghề nghiệp và phòng ngừa xung đột lợi ích. Việc giáo viên lợi dụng dạy thêm để gây áp lực cho học sinh hoặc ép buộc học thêm dưới bất kỳ hình thức nào đều bị nghiêm cấm. Đây là yếu tố then chốt nhằm xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, công bằng. Tuy nhiên, để giải quyết vấn đề một cách căn cơ, cần có các chính sách đồng bộ về chế độ đãi ngộ, thu nhập và điều kiện làm việc, giúp giáo viên yên tâm với công việc giảng dạy chính khóa, giảm áp lực phải dạy thêm vì lý do kinh tế.

Bên cạnh đó, việc thiết lập đường dây nóng ở tất cả các cấp quản lý, từ nhà trường đến UBND cấp xã và Sở Giáo dục và Đào tạo, là một giải pháp đáng ghi nhận. Nếu được vận hành hiệu quả, đây sẽ là kênh tiếp nhận thông tin nhanh chóng, giúp phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm. Tuy nhiên, để tránh hình thức, các phản ánh cần được xử lý minh bạch, có phản hồi rõ ràng, tạo niềm tin cho người dân.

Có thể khẳng định, Thông tư 19/2026 không chỉ đơn thuần là văn bản điều chỉnh quy định, mà còn thể hiện sự thay đổi trong tư duy quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm. Từ chỗ thiên về kiểm soát hành chính, nay chuyển sang kết hợp giữa quản lý, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Tuy vậy, để Thông tư thực sự đi vào cuộc sống, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống: ngành giáo dục tiếp tục đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng giảm áp lực thi cử; nhà trường nâng cao chất lượng dạy học chính khóa; giáo viên giữ vững đạo đức nghề nghiệp; phụ huynh lựa chọn việc học thêm phù hợp với năng lực và nhu cầu của con em.

Khi những giải pháp này được triển khai đồng bộ và hiệu quả, dạy thêm, học thêm sẽ trở về đúng vai trò là hoạt động hỗ trợ học tập, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục một cách thực chất và bền vững. Đây cũng chính là mục tiêu lâu dài mà các chính sách quản lý giáo dục đang hướng tới trong giai đoạn hiện nay.