Việt Nam là quốc gia nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa, thường xuyên chịu ảnh hưởng của nhiều loại hình thiên tai như bão, lũ lụt, lốc xoáy, sạt lở đất. Trung bình mỗi năm, nước ta ghi nhận hàng chục cơn bão và áp thấp nhiệt đới, gây thiệt hại lớn về người và tài sản, đồng thời tác động trực tiếp đến đời sống, sức khỏe của nhân dân.
Đáng chú ý, sau mỗi đợt thiên tai, nguy cơ phát sinh và bùng phát các loại dịch bệnh truyền nhiễm luôn ở mức cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với cộng đồng. Trong bối cảnh đó, công tác chủ động phòng, chống dịch bệnh không chỉ là giải pháp cần thiết mà còn mang ý nghĩa quyết định, đóng vai trò “tuyến phòng thủ từ sớm, từ xa” trong bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Trong điều kiện mưa bão, lũ lụt, môi trường sống bị ô nhiễm, nguồn nước sinh hoạt không đảm bảo, hệ thống vệ sinh bị ảnh hưởng, sinh hoạt của người dân bị đảo lộn. Đây là những yếu tố làm suy giảm sức đề kháng của cơ thể, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại dịch bệnh phát sinh và lây lan như bệnh đường tiêu hóa, bệnh đường hô hấp, bệnh do muỗi truyền, các bệnh ngoài da và nhiễm trùng vết thương. Thực tế cho thấy, nếu không có sự chủ động phòng ngừa ngay từ đầu, các nguy cơ này sẽ nhanh chóng tích tụ, hình thành ổ dịch và lan rộng trong cộng đồng, khiến công tác xử lý trở nên khó khăn, tốn kém và kém hiệu quả hơn rất nhiều so với phòng bệnh từ sớm.
Chính vì vậy, việc đặt trọng tâm vào công tác phòng, chống dịch bệnh một cách chủ động không chỉ giúp giảm thiểu số ca mắc mà còn hạn chế nguy cơ bùng phát dịch trên diện rộng. Đây là giải pháp mang tính chiến lược, bởi một khi dịch bệnh đã xảy ra, hệ thống y tế sẽ phải chịu áp lực lớn, kéo theo nhiều hệ lụy về kinh tế – xã hội. Ngược lại, nếu làm tốt công tác phòng ngừa, chúng ta có thể kiểm soát dịch bệnh ngay từ “gốc”, giảm thiểu chi phí, bảo vệ nguồn lực và duy trì ổn định đời sống nhân dân.
Trước tình hình đó, việc triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trong mùa mưa bão là yêu cầu cấp thiết. Trước hết, cần chủ động ứng phó với thiên tai theo phương châm “bốn tại chỗ”, gồm chỉ đạo tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ; không chủ quan, sẵn sàng xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. Đây không chỉ là giải pháp ứng phó thiên tai mà còn là nền tảng quan trọng để triển khai hiệu quả các hoạt động phòng dịch tại cơ sở – nơi đóng vai trò quyết định trong việc ngăn chặn dịch bệnh lây lan.
Đoàn Thanh niên xã Đại Lai tham gia dọn dẹp vệ sinh môi trường sau cơn bão năm 2024
Cùng với đó, phát huy vai trò, trách nhiệm của Nhà nước và cộng đồng trong công tác phòng, chống dịch bệnh. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong định hướng, chỉ đạo và hỗ trợ nguồn lực; còn người dân chính là chủ thể trực tiếp tham gia phòng bệnh. Khi mỗi người dân nâng cao ý thức, chủ động bảo vệ sức khỏe, thì hiệu quả phòng dịch sẽ được nhân lên nhiều lần. Đặc biệt, cần quan tâm chăm sóc các đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, trẻ em và người khuyết tật – những nhóm có nguy cơ chịu ảnh hưởng nặng nề nếu dịch bệnh xảy ra.
Bên cạnh đó, việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cá nhân có ý nghĩa hết sức quan trọng. Giữ ấm cơ thể, đảm bảo dinh dưỡng, phòng tránh các bệnh đường hô hấp và bệnh ngoài da, đồng thời chủ động đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường là những biện pháp thiết thực giúp phát hiện sớm và ngăn chặn bệnh diễn biến nặng. Đây chính là “hàng rào bảo vệ” đầu tiên và gần gũi nhất đối với mỗi người dân trong bối cảnh dịch bệnh tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Đồng thời, bảo vệ nguồn nước và vệ sinh môi trường được xem là “chìa khóa” trong phòng, chống dịch bệnh sau mưa bão. Thực hiện nghiêm nguyên tắc “nước rút đến đâu vệ sinh đến đấy”, đảm bảo nguồn nước sinh hoạt an toàn sẽ giúp loại bỏ môi trường tồn tại của mầm bệnh. Nếu công tác này được triển khai kịp thời, đồng bộ, nguy cơ phát sinh dịch bệnh sẽ giảm đáng kể, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách bền vững.
Ngoài ra, việc sử dụng hóa chất phòng, chống dịch bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn của cơ quan y tế, đảm bảo an toàn và hiệu quả trong xử lý môi trường sau lũ. Đây là khâu quan trọng nhằm tiêu diệt mầm bệnh, trung gian truyền bệnh, song cũng đòi hỏi sự cẩn trọng để tránh gây tác động ngược đến sức khỏe con người và môi trường.
Có thể khẳng định, chủ động phòng, chống dịch bệnh chính là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả bảo vệ sức khỏe nhân dân trong mùa mưa bão. Khi công tác này được thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và từ sớm, không chỉ giúp hạn chế tối đa nguy cơ dịch bệnh mà còn giảm gánh nặng cho hệ thống y tế, góp phần ổn định đời sống và phát triển kinh tế – xã hội. Ngược lại, nếu lơ là, bị động, hậu quả để lại sẽ rất lớn và khó khắc phục.
Vì vậy, hơn lúc nào hết, mỗi cấp, mỗi ngành và từng người dân cần nâng cao nhận thức, chủ động hành động, phối hợp chặt chẽ trong công tác phòng, chống dịch bệnh, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, thích ứng hiệu quả với thiên tai và bảo vệ vững chắc sức khỏe nhân dân.
